wicca.pl

Równoległe ścieżki

Skoro tu jesteś, to dlatego, że interesuje Cię współczesne pogaństwo. Jeżeli jesteś badaczem, ciekawe, dlaczego wybierasz akurat ten temat - jednak w dalszej części zwracać się będę nie do badaczy, tylko do osób poszukujących własnej ścieżki, które sądzą, że tą ścieżką może być wicca.

udzie lubią zadawać nam pytanie, dlaczego właśnie wicca. Tak naprawdę, w podtekście pytają: dlaczego odeszłaś od chrześcijaństwa? Czegóż to w chrześcijaństwie brakuje? Zamiast wdawać się w tego typu dysputy, odpowiadam: lubisz niebieski  A dlaczego? Co jest nie tak z zielonym?

Żarty żartami, ale nie ma racjonalnej odpowiedzi, dlaczego wybiera się pogaństwo. To potrzeba serca. Oczywiście, możesz zaraz wysunąć argumenty, że nie odnajdujesz się w chrześcijaństwie z jego moralnością, że kochasz przyrodę, czujesz niesamowite rzeczy w lesie, że pociąga Cię magia i mitologia, że masz sny i wizje. Nie neguję żadnego z nich. Żaden też nie jest wystarczający. Tak czujesz, takie masz wewnętrzne przekonanie - to wystarczy.

Nie wystarczy natomiast, żeby uznać Cię za wiccanina czy członka którejkolwiek neopogańskie ścieżki. Wicca jest najbardziej znana, chociaż zupełnie nie tak wygląda, jak jej popularny obraz - ale wicca nie jest jedyną ścieżką, którą może podążać poganin.

A zatem, co do wyboru ma poganin?

Wiodącym tematem strony jest wicca. Przypominam: neopogańska, inicjacyjna religia misteryjna, wywodząca się z praktyk z okolic New Forest. Za wiccanina sensu stricte uważam osobę, która przeszła inicjację u osoby, która też inicjację przeszła, u osoby, która przeszła taką samą inicjację i tak dalej, aż trafiamy do kogoś, kogo inicjowano w New Forest w Anglii. Nie ma inicjacji, nie ma wicca.

Jeżeli z jakiegoś powodu (najczęściej hierarchiczności i konieczności pracy w grupie) ta droga Cię nie pociąga, to masz do dyspozycji luźniejsze wariacje na temat wicca, zwłaszcza czarostwo eklektyczne. Bardzo ciekawe, że chociaż istnieją rozmaite tradycje eklektyczne, gdzie jest nauczyciel i system, ale nie ma przekazu w prostej linii z New Forest, to jakoś nie słyszałam w Polsce głosu, że ktoś chce stać się członkiem eklektycznej tradycji. Mimo, że propagują je osoby z charyzmą: Starhawk z Reclaiming pisze porywające książki, podobnie Phyllis Currott przedstawia bardzo pociągająco tradycję minojską i Tradycję Ara. Ale jakoś nikt nie chce wyjechać z kraju, żeby dołączyć do Ara czy Reclaiming. Czyżby wicca tradycyjne było powołaniem, a tradycje luźno oparte na wicca gubiły samą istotę tej religii, moc, która wzywa ludzi do porzucania dotychczasowego życia i podążenia za głosem serca?

Tak czy inaczej, jest możliwość podążania drogą tradycji eklektycznych. Ale jakoś nie ma chętnych, natomiast są chętni do eklektycznego czarostwa. Sztandarowym podręcznikiem owego czarownictwa jest "Wicca" Scotta Cunninghama. W popularnej formie, czarostwo eklektyczne to magiczna praktyka w samotności lub w grupie zainteresowanych znajomych. Praktyka jest dowolna i zawiera w sobie czary, rzucane na własne potrzeby, oraz świętowanie ośmiu świąt znanych z wicca. Czarostwo eklektyczne jest najczęściej kultem Boga i Bogini, którzy są jednocześnie wszystkimi Bogami i wszystkimi Boginiami, a wzywanie konkretnych boskich imion to przywoływanie konkretnych aspektów uniwersalnego Boga i Bogini. Praktyka eklektyczna opiera się na bardzo uproszczonych formach wiccańskich: jest wyznaczanie kręgu, wzywanie żywiołów oraz Boga i Bogini, działania magiczne.

Przykładem eklektycznego podejścia jest strona Paganrod, mówiąca o różnych obliczach pogaństwa w ramach eklektycznego podejścia.

Ponieważ czarostwo eklektyczne podkreśla dowolność, może mieć bardzo różne oblicza, od dziecinnej zabawy po dojrzałą ścieżkę duchową, wypełnioną własnymi poszukiwaniami i odkryciami. Jak każda samotna ścieżka, niesie pewne niebezpieczeństwa. Samoucy narażeni są na błędy i urazy. Nieumiejętne korzystanie z magii może spowodować kłopoty życiowe i szaleństwo, a w najlepszym razie po prostu nie przynieść żadnych efektów. Oczywiście, spotyka się osoby, które same wiele osiągnęły, ale pamiętać trzeba, że naturalny talent magiczny to rzadki dar, a żadna wymówka, jeżeli przed pracą w ramach grupy czy tradycji powstrzymuje nas nieumiejętność utrzymywania zdrowych kontaktów z innymi, darzenia ich miłością i zaufaniem, czy też brak dyscypliny i wygórowane mniemanie o sobie.

Nigdzie nie napisałam, że eklektyczna praktyka jest zła. Jeżeli ktoś nie ma powołania do kapłaństwa (tradycje wicca są kapłaństwem), to trudno go zmuszać, gdyż ani on nie będzie miał z tego pożytku, ani Bogowie wicca, którzy nie żądają ofiary, tylko przyjmują chętnie dawane dary. Kluczem jest szczerość i szacunek wobec samego siebie. Jeżeli coś mi nie odpowiada - nie biorę tego.

Eklektyczne czarostwo atakują poganie ze ścieżek bardziej konkretnych i ustalonych: z jednej strony wicca, z drugiej zaś religie rekonstrukcjonistyczne, czyli odtwarzające religie dawnych społeczeństw.Można powiedzieć, że są między młotem a kowadłem.

Istnieje w Polsce szereg inicjatyw duchowości kobiecej, mylonej z wicca i czarostwem. I tak na przykład działa od lat Stowarzyszenie Dakini, organizujące kręgi dla osób różnych religii, zainteresowanych zgłębianiem kobiecej strony mocy. Co ciekawe, organizatorki nie znają Starhawk, a opierają się raczej na książcei Jamie Sams "The 13 Original Clan Mothers".

A oto krótki, alfabetyczny przegląd religii rekonstrukcjonistycznych:

• Asatru - czyli wiara w Asów, religia północnej Europy. Obok asatru istnieje rekonstrukcja magii północy, zwłaszcza dobrze widoczna wsród ludzi zajmujących sie runami. Polecam serwis Runy z listą dyskusyjną.

  Inna strona poświęcona asatru i nie tylko to Świat magii. Mnie szczególnie zainteresowała relacja fotograficzna z Muzeum Czarostwa w Boscastle, niejako poza głównym tematem strony. A jeszcze inne podejście można znaleźć na stronie Asatru Śląsk - strona grupy, która być może utworzy Rodzinę asatryjską.

• Druidyzm - rekonstrukcja praktyk celtyckiej klasy kapłanów (druidzi nie zapisywali swojej sekretnej wiedzy, stąd rekonstrukcja jest nader trudna, mówiąc delikatnie) bądź neopogańska ścieżka kultu natury, kładąca nacisk na własne poszukiwania. Spotkałam nawet druidów, którzy uważali się za pogański odpowiednik Kościoła Anglikańskiego: instytucji oferującej obchodzenie świąt w grupie i udzielającej ślubów, i nic poza tym. Podobnie jak "wicca", tak u "druidyzm" oznacza bardzo rozmaite rzeczy, zależnie od tego, kto się wypowiada. W Polsce można zostać zdalnie członkiem organizacji druidycznych, takich jak OBOD czy ADF. Po polsku w sieci można znaleźć na temat druidyzmu takie strony, jak Druidyzm czy Uroczysko Keriann.
• Hellenizm - religia grecka. Obecna w Polsce. Znikła niestety strona Eremii. Bardzo polecaną książką na temat rekonstrukcji religii greckiej jest "Old Stones, New Temples" Drew Campbela. Pokrewna hellenizmowi jest Religio Romana, czyli religia rzymska. Interesującą stronę o pogaństwie greko-romańskim, kwakrach i stoicyzmie ma Bradius Maurus, osobowość i człowiek wielkiej wiedzy. Pisze po angielsku, mieszka w Polsce.
• Pogaństwo pruskie - nazwa mówi sama za siebie. Więcej informacji w piśmie "Perkuns" .
• Rekonstrukcjonizm celtycki - rekonstrukcja religii Celtów, jak sprytny Czytelnik się domyślił. W Polsce spotykany w bractwach rycerskich. Polecam serdecznie książkę Alexieia Kondratieva "The Apple Branch", wydaną później pod tytułem "Celtic Rituals".
• Rodzimowierstwo - rekonstrukcja wierzeń Słowian lub wariacje na temat słowiańskiego dziedzictwa. Jak zwykle, to samo słowo oznacza dla rożnych ludzi co innego. Rodzimowierstwo bywa dzielone na etniczne i ekologiczne. Zdarza się podejście mistyczne, zdarza również ateistyczne nawiązywanie do kultury ojczystej ziemi przez odprawianie rytuałów religii tej ziemi. Rodzimowiercy organizują się, odprawiają święta, wydajš ziny, niektóre organizacje (zwłaszcza Niklot), angażują się w politykę. Generalnie widzę podział na rekonstrukcjonistów związanych z Rodzimą Wiarą oraz swobodniejszych Słowian z Rodzimego Kościoła Polskiego. Można zostać członkiem jednej z tych uznanych przez państwo organizacji - kościołów działających w pełni legalnie. Linkiem - wytrychem jest Neopoganski Biuletyn Informacyjny, gdzie znajdziemy dużo informacji i dalsze linki. Książki na temat historii ruchu to "Native Faith" Scotta Simsona oraz "W kręgu Odyna i Trygława" Remigiusza Okraski, o których wspominam także niżej. Interesującym zjawiskiem jest rekonstrukcja magii słowianskiej - slowianskie czarostwo, o czym w Welesowym Jarze - jest i forum.
Ciekawe spojrzenie na rodzimowierstwo ma Verine, prowadząca Jasną Polanę. Nie boi się kontrowersyjnych tematów ani dzielenia się przemyśleniami. Poleca ciekawe lektury, co jest w ostrym kontraście z polecanymi przez nią marnymi lekturami o magii i czarostwie. Całość odżywcza! Na koniec zaś odsyłam do  rodzimowierczego radia internetowego Radiowid, grającego muzykę folkową i metalową z pogańskim przesłaniem.

• Szamanizm - ponownie, rekonstrukcja szamanizmu tradycyjnych społeczeństw (polecam "Szamanizm i archaiczne techniki ekstazy" Mircea Eliade oraz "Szamanizm" Andrzeja Szyjewskiego) czy techniki zmiany świadomości w epoce, która ma dostęp do komputerów i narkotyków? Bardzo znaną polską stroną na temat szamanizmu jest Taraka.

Oprócz religii rekonstrukcjonistycznych, mamy jeszcze takie pokrewne neopogaństwu ścieżki, jak satanizm, magia i dyskordianizm, zauważyłam jednak, że neopoganie trzymają się bliżej siebie niż tych trzech grup. Tak czy inaczej, podaję zestaw wybranych przeze mnie ze staraniem linków: